
checkt 'Zo'n 800.000 Nederlanders waren vorig jaar slachtoffer van ID-fraude' '20 procent van de Nederlanders werkte ooit bij Albert Heijn'
NRC.NEXT
17 april 2013 woensdag
Section: weten
 Wilmer heck
'Zo'n 800.000 Nederlanders waren vorig jaar slachtoffer van ID-fraude'
De aanleiding
Tussen de 670.000 en 870.000 Nederlanders waren vorig jaar het slachtoffer van identiteitsfraude. Dat schreef deze krant afgelopen maandag op basis van cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. In andere media verschenen dezelfde getallen. Een hoog aantal, dachten wij bij next.checkt. Bijna 1 op de 20 Nederlanders (4,6 procent) zou hier vorig jaar dus mee te maken hebben gehad, babies en ouderen in verzorgingstehuizen meegerekend. Daarom zoeken wij uit of dit wel klopt.
Interpretaties
Wat is dat precies, identiteitsfraude? Daar is de overheid niet eenduidig in. In de Veiligheidsmonitor 2012 verstaat het Centraal Bureau voor de Statistiek onder ID-fraude: ,,Gebruik zonder toestemming van persoonsgegevens voor financieel gewin". Je kunt dan denken aan het online aanschaffen van producten op andermans creditcard. Of het huren van auto's of spullen met gebruik van iemands paspoort of rijbewijs. Van dat soort identiteitsfraude was 1,5 procent van de Nederlanders vorig jaar slachtoffer, volgens het CBS.
Heel wat minder dus dan de 4,6 procent die Binnenlandse Zaken noemt. Het ministerie blijkt zich te baseren op studies van accountantskantoor PWC. Daarin wordt de definitie gebruikt van het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI), dat onderdeel is van het ministerie. ,,Identiteitsfraude is het opzettelijk en zonder toestemming verkrijgen, toeëigenen, bezitten of creëren van valse identificatiemiddelen en het daarmee begaan van een wederrechtelijke gedraging of: met de intentie om daarmee een wederrechtelijke gedraging te begaan", aldus de definitie van PWC en het ministerie.
En, klopt het?
De aantallen slachtoffers van identiteitsfraude komen uit een brief die minister Plasterk van Binnenlandse Zaken begin april naar de Tweede Kamer stuurde. Het nieuwe PWC-onderzoek waar de cijfers op zijn gebaseerd, is nog niet beschikbaar. Plasterk schrijft dat hij die studie eind deze maand naar de Kamerleden stuurt. Ook next.checkt mag het onderzoek nog niet inzien. We krijgen alleen nadere uitleg bij de cijfers. Volgens een woordvoerder was in de periode 2007-2012 (zes jaar) 13,3 procent van de Nederlandse bevolking slachtoffer van identiteitsfraude. Uit een eerder PWC-rapport blijkt dat dat tussen 2007 en 2010 (vier jaar) 5,6 procent van de Nederlanders was. De meer dan verdubbeling in twee jaar komt doordat ID-fraude volgens PWC flink toeneemt. In 2011 was 3,1 procent van de Nederlanders slachtoffer en in 2012 al zo'n 4,6 procent. Daar zijn de aantallen van 670.000 tot 870.000 slachtoffers in Nederland in 2012 op gebaseerd.
Er zou gebruik zijn gemaakt van een representatieve internetenquête met 5.000 respondenten. De methode zou dezelfde zijn als bij het onderzoek uit 2011 dat we wel kunnen bekijken. Dat is een betrouwbaar onderzoek. Maar omdat we het nieuwe rapport en het achterliggende onderzoek nog niet mogen inzien, kunnen we voorlopig geen conclusies trekken. Waarom is het verschil met het percentage slachtoffers dat het CBS voor 2012 noemt (1,5 procent) bijvoorbeeld zo groot? De gebruikte definities lijken niet zoveel te verschillen. We komen er later op terug. Voorlopig beoordelen we deze bewering als niet te checken.
'20 procent van de Nederlanders werkte ooit bij Albert Heijn'
De aanleiding
,,Weet u dat 20 procent van de Nederlanders ooit een keer bij Albert Heijn heeft gewerkt?" Dit zei Ahold-bestuursvoorzitter Dick Boer afgelopen zondag bij tv-programma Buitenhof. Presentator Pieter Jan Hagens confronteerde hem met het hoge aantal flexwerkers bij Albert Heijn. De flexwerkers zijn momenteel veel in het nieuws doordat ze steeds moeilijker aan een vaste baan komen. Boer legde uit dat veel Albert Heijn-medewerkers zelf graag in deeltijd werken om wat geld bij te verdienen, naast een studie bijvoorbeeld. ,,Dat is toch leuk, dat mensen uiteindelijk hun eerste baantje kunnen vinden bij je bedrijf", zei hij. Next.checkt wil natuurlijk weten of daadwerkelijk 1 op de 5 Nederlanders ooit een keer bij Albert Heijn heeft gewerkt.
En, klopt het?
We zullen het nooit weten. Volgens een woordvoerder gaat het om onderzoek in het eigen personeelsbestand, op basis waarvan is berekend hoeveel procent van de Nederlanders ooit voor AH werkte. Onder andere om privacy-redenen mogen wij het onderzoek niet inzien. De woordvoerder mailt later dat Boer op 20 procent van het werkende deel van Nederland doelde. Dat is heel wat anders dan 20 procent van alle Nederlanders. De werkzame beroepsbevolking in Nederland telt 7,4 miljoen mensen op een totaal aantal van 16,8 miljoen Nederlanders. De bewering van Boer lijkt daarom onwaar, maar dat kunnen we niet controleren, dus de conclusie luidt ook deze keer niet te checken.
Next checkt verder nog: 'De 150.000 ballonnen die de gemeente Amsterdam na de Koningsvaart op 30 april wilde oplaten, zouden milieuvriendelijk zijn'. Ook een bewering langs zien komen die je wilt laten checken? Stuur je suggestie naar @nrc.nl of tip de redactie via Twitter met de hashtag #.
